زندگی بر شاهراه قدیم رم

کتاب «زندگی بر شاهراه قدیم رم» نوشته‌ی «واهان توتوونتس» را «آندرانیک خچومیان» به فارسی برگردانده است. در توضیح پشت جلد آمده است: «زندگی بر شاهراه قدیم رم یکی از مشهورترین آثار ادبیات ارمنستان است از نویسنده‌ی نمادینِ این کشور واهان توتوونتس. این نویسنده سال 1889 به دنیا می‌آید و سال 1936 از دنیا می‌رود. او در عمر نه‌چندان طولانی‌اش داستان‌ها و رمان‌هایی می‌نویسد که در زبان ارمنی و ادبیات این کشور جایگاهی ویژه دارند. داستان‌های به‏‌هم‌پیوسته‌ی کتاب زندگی بر شاهراه قدیمی رم از نمونه‌های درخشان اویند که درشان می‌توان اتوبیوگرافی نویسنده را نیز شاهد بود. کتاب در فضایی کوچک با آدم‌هایی از هر قشر می‌گذرد، آدم‌هایی که گاهی رفتارهای‌شان طنز گوگول را به یاد می‌آورد و گاه حکایت‌گویی‌های شخصیت‌های چخوف را. هر چند توتوونتس با زبانی شیرین و مملو از طنز این قصه‌ها را به‏هم پیوند می‌زند، ما شاهد نگاه غمناک او نیز هستیم به آن‌چه در حال تحقق است. به التهاب در جوامع اقلیت سال‌های آغازین قرن بیستم و عوض‌‌شدن روزگار که هر کدام شخصیت‌های او وجهی از آن را درک می‌کنند. اما زبان روان و فضای مملو از طنز و شوخی داستان‌ها باعث شده این کتاب یک اثر دلنشین باشد برای تمامی خوانندگانش. کتاب را آندرانیک خچومیان بی‌واسطه از زبان ارمنی به فارسی بازگردانده است. درک این کتاب می‌تواند لحظاتی جذاب را برای مخاطبش رقم بزند. داستان پسری میان جمع…» در بخشی از داستان می‌خوانیم: «پدرم زمین‌دار و در استان ما صاحب منصب دولتی بود. اما من باید از مرگ او شروع کنم. او مانند تازه‌دامادی که آماده‌ی عروسی می‌شود، خود را برای مردن آماده کرد. یک ماه قبل از مرگ (که هنوز سرپا بود و سرزنده، اما می‌دانست که کرم مرگ دارد بر او غلبه می‌کند) نجار را صدا کرد و با هم تخته‌های بلند گردو را جدا کردند.» کتاب حاضر را نشر «چشمه» منتشر کرده است.